BBC transcription records history
Opens main menu Main menu

A history of BBC Transcription records


Andere pagina's in deze sectie


Een korte geschiedenis en de beginperiode van 78-toerenplaten

Picture of My oldest BBC Transcription record
Sinds de oprichting van de 'BBC Recorded Programmes Library' in 1936 brengt de BBC opnames uit die in het buitenland kunnen worden beluisterd. Deze werden verstrekt aan radiozenders die een licentie hadden om de opnames tot drie jaar na de datum van uitgave uit te zenden. Op het label van de plaat staat een vervaldatum; na die periode diende het station de plaat te vernietigen of terug te sturen naar de BBC. Sommige exemplaren zijn aan vernietiging ontsnapt, en een aantal daarvan is op mijn website te zien.

BBC-transcriptieplaten kunnen uiteenlopende onderwerpen bevatten, zoals:
- Opnames van *Top of the Pops* (vroege exemplaren zijn interessant omdat ze soms afwijken van de commercieel uitgebrachte versies),
- Live-opnames (zoals de *Henry Wood Promenades*, tegenwoordig bekend als de *BBC Proms*),
- Komedie (zoals *Dad's Army*),
- Verhalen en hoorspelen (zoals *Sixty Minutes Theatre*),
- Documentaires (zoals *Magazine*-programma's),
- Quizprogramma's (zoals *Just A Minute*).

Naar verluidt is de BBC in 1947 gestopt met het uitbrengen van 78-toerenplaten.

De oudste BBC-transcriptieplaat in mijn bezit is het exemplaar dat in dit onderdeel wordt getoond. Afgaande op het catalogusnummer betreft het ongeveer de 6000e uitgave (sommige platen hadden twee kanten, andere – zoals deze – niet). Ik weet niet precies wanneer deze plaat is vervaardigd, maar ik vermoed dat dit tijdens de Tweede Wereldoorlog, begin jaren veertig, is gebeurd. Het onderwerp van deze specifieke plaat – oorlogsgeluiden – ondersteunt die theorie. Ik bezit ook andere 78-toerenplaten met geluidseffecten die dezelfde codering gebruiken.

De BBC hanteerde voor de catalogusnummers een specifieke opbouw: eerst de afmeting (bijvoorbeeld '12' voor 12 inch), gevolgd door het formaat of de afspeelsnelheid (waarbij 'PH' staat voor een 78-toerenplaat), en tot slot een uniek nummer dat per plaatkant met één werd verhoogd. Hoewel de opzet van de catalogusnummers later veranderde, werd deze unieke code altijd in de uitloopgroef van de plaat vermeld. Ook op de labels van de platen was deze code vaak terug te vinden. Een gemiddelde 78-toerenplaat bood ruimte voor ongeveer 6 minuten geluid per kant.

Latere 78-toerenplaten met een nieuw label

Picture of Some more 78s
Het volgende item in mijn collectie uit de permanente bibliotheek van de BBC – die overigens geen geluidseffecten bevat, maar wel 78-toerenplaten – is een opname van de BBC Choral Society. Dit koor werd in 1928 opgericht onder de naam 'National Choral Society', werd in 1932 omgedoopt tot 'BBC Choral' en kreeg drie jaar later, in 1935, de naam 'BBC Choral Society'.

De plaat lijkt uit 1952 te stammen en bevat hymnen uit het 'BBC Hymn Book'. Kort daarna volgt een tweede plaat in dezelfde reeks, met nog een aantal nummers uit dezelfde bron.

De cataloguscodes voor deze platen volgen hetzelfde formaat als die van de eerder besproken plaat uit de oorlogstijd; het label is echter anders en beide platen zijn aan beide kanten bespeeld. Ter herinnering: elke kant heeft een eigen, unieke code.

Wijziging van catalogusnummers voor 78-toerenplaten met geluidseffecten

Picture of 78s with new catagloue number
Hoewel de opnames nog steeds op 78-toerenplaten werden uitgebracht, veranderde de notatie van het catalogusnummer op een gegeven moment in een combinatie van een cijfer, een letter en drie cijfers (al bleven op het label en in de uitloopgroef van de plaat nog steeds de codes met het voorvoegsel '12 RH' staan). Deze codes bleven in gebruik toen de opnames opnieuw werden uitgebracht op 10-inchplaten. Bij latere heruitgaven op 7-inchplaten werden de codes gewijzigd naar 'EC' (mono) en 'ECS' (stereo).

De inhoud van deze platen varieerde sterk en omvatte onder meer geluiden van vliegtuigen, voetstappen, klokslagen, enzovoort. Deze werden gebruikt als geluidseffecten voor radio- en later televisieprogramma's. Bij live-uitzendingen werden de geluidseffecten eveneens live ten gehore gebracht. Een deel van deze geluidseffecten werd in de loop der jaren commercieel uitgebracht voor het grote publiek – aanvankelijk op lp's en cassettes, en later opnieuw op cd. Deze uitgaven waren uitsluitend bedoeld voor niet-professionele gebruikers.

BBC-testschijven van de BBC Engineering Division (78-toerenplaten)

Picture of 78s from the BBC Ensingger Division
Blijkbaar produceerde de BBC in de jaren zestig en zeventig nog steeds 78-toerenplaten, omdat dit schijven van zeer hoge kwaliteit waren die werden gebruikt om signalen te testen. Men bleef destijds 78-toerenplaten gebruiken omdat de draaisnelheid ervan wiskundig gezien superieur is voor uiterst nauwkeurige technische kalibratie.

In plaats van muziek bevat deze plaat een specifieke 'warble tone' (een zwevende toon): een constante toonhoogte die snel met enkele hertz op en neer schommelt.

Technici speelden de 'DOM 24'-plaat af in radioregiekamers om akoestische reflecties, resonanties in de ruimte en de opstelling van microfoons te meten. Een volledig constante toon veroorzaakt 'staande golven' in een ruimte (waardoor het lastig is om het werkelijke geluidsniveau te bepalen), maar een 'warble tone' doorbreekt deze reflecties. Hierdoor kunnen technici de afspeelapparatuur in een studio nauwkeurig kalibreren.

De BBC bracht deze opnames later ook uit op 10-inch en 7-inch platen.

16-inch platen

Picture of 16 inch label
Na verloop van tijd ging de BBC over op het gebruik van vrij grote grammofoonplaten met een diameter van 16 inch (ca. 40 cm). Ik bezit er enkele; ze zijn erg zwaar om te dragen en zien er, vergeleken met een doorsnee lp, enorm uit.

Deze platen boden iets meer ruimte dan de eerder genoemde 78-toerenplaten, maar niet veel (tot 10 minuten per kant). Een groot nadeel was dat de geluidskwaliteit richting het midden van de plaat afnam. Vaak werd de eerste kant van buiten naar binnen opgenomen (zoals bij moderne platen), terwijl de tweede kant van binnen naar buiten werd opgenomen; op die manier kon de volgende kant naadloos worden ingesteld, zodat de afspeelsnelheid consistent bleef.

Dit type platen bleef in gebruik tot halverwege de jaren vijftig.

*The Dark Tower* is een hoorspel uit 1946 voor de BBC Home Service, geschreven in versvorm en geproduceerd door Louis MacNeice, met muziek van Benjamin Britten. Toneelschrijver en auteur Robin Brooks noemde het in 2017 in *The Guardian* "een mijlpaal in het hoorspelgenre".

MacNeice schreef het stuk in het najaar van 1945. Hij was destijds nog diep aangeslagen door de dood van zijn schoolvriend Graham Shepard tijdens de oorlog, en kampte met wat men een 'schuldgevoel van de overlevende' zou kunnen noemen. Britten had eerder al de muziek gecomponeerd voor MacNeices bewerking van Aeschylus' *Agamemnon* (1936) en voor *Out of the Picture* (1937). MacNeice vroeg Britten om de muziek voor *The Dark Tower* "met de grootst mogelijke soberheid" te componeren.

10-inch platen

Picture of A 10 inch record label
De introductie van 10-inchplaten bood aanzienlijk meer speelduur (tot 15 minuten) en omdat ze een stuk kleiner waren, wogen ze ook veel minder. Bovendien waren deze platen gemaakt van vinyl in plaats van schellak, waardoor ze ook steviger waren.

Kort na hun introductie werd dit formaat vervangen door de 12-inchplaat.

Hier zien we nog een paar platen waarop opnieuw de BBC Choral Society te horen is; op de eerste kant staan ​​composities van Hubert Parry.

12-inch platen

Picture of Example of a transcription disc
Het overgrote deel van de schijven die de BBC heeft uitgebracht, heeft dit formaat – hetzelfde standaardformaat dat ook voor commerciële uitgaven werd gebruikt. Er kon tot een half uur aan opnames op worden geplaatst, al bevatten BBC-transcriptieschijven doorgaans maximaal 27 minuten aan materiaal; zo bleef er voor zenders die reclames uitzonden ruimte over om tot een totale duur van 30 minuten te komen.

Er zijn verschillende catalogussystemen voor deze transcriptieschijven; u vindt ze allemaal terug op deze website:
- *BBC recorded programs permanent library* (aangeduid met 'LP' gevolgd door vijf cijfers): dit was het oorspronkelijke catalogussysteem, dat bij alle latere formaten is blijven bestaan.
- *Standard catalogue* (een nummer van zes cijfers, waarbij de zijden verschillende nummers hebben): na de introductie van de 'CN'-catalogus werden deze nummers vooral gebruikt voor *Top of the Pops*-opnames.
- *CN catalogue* ('CN' gevolgd door maximaal vier cijfers).
- *BBC Radioplay music* (catalogusnummers met het voorvoegsel 'SRP' of 'TSRP', gevolgd door vier cijfers – waarvan de eerste twee het jaar van uitgave aangeven, gevolgd door een uniek nummer).
- *BBC Radioplay music* (catalogusnummers met het voorvoegsel 'TAIR' of 'AIR', gevolgd door vijf cijfers – waarvan de eerste twee het jaar van uitgave aangeven, gevolgd door een uniek nummer).
- *BBC Radioplay music – Best of* (catalogusnummers met het voorvoegsel 'RPLA', gevolgd door een nummer).
- *BBC Radioplay music – Gigs and Sessions* (catalogusnummers met het voorvoegsel 'SNS', gevolgd door drie cijfers).

Bij de meeste van deze uitgaven stond op de achterkant van de hoes informatie over de inhoud van de schijf, soms inclusief suggesties voor een introductietekst. Bij de *Standard*- en *CN*-catalogi werd deze informatie meestal op losse vellen papier bijgevoegd in plaats van op de hoes zelf, omdat de hoeveelheid informatie vaak te uitgebreid was voor de hoes.

Vanaf 1988 werden de 12-inchschijven vervangen door cd's.

Het exemplaar dat hier wordt getoond, is een voorbeeld van een schijf die radiostations een indruk gaf van de inhoud die zij via dit nieuwe formaat konden verwachten. Sommige schijven bevatten hoorspelen, zoals *Journey into Space*, terwijl andere gewijd zijn aan muziek, zoals de themamuziek van *BBC Grandstand* of *BBC Jazz Club* (met Humphrey Lyttelton, Alan Clare en Tony Kinsey).

7-inch platen

Picture of Example of a 7 inch transcription disc
Er bestaan ​​enkele BBC Transcription-schijven van een kleiner formaat; deze kunnen tot tien minuten aan opnames bevatten.

De meeste hiervan bevatten promotiefragmenten (trailers) voor de grotere 12-inchschijven, zoals in het hier getoonde voorbeeld.

Er zijn niet veel exemplaren van dit formaat bewaard gebleven; ze werden vanaf 1988, gelijktijdig met de 12-inchschijven, uitgefaseerd.

CDs

Picture of An example of a BBC Trqanscription CD.
De overstap naar cd's begon in 1988 voor de 'Radioplay'-uitgaven en in 1989 voor de 'BBC Transcription'-uitgaven. Op de demo-schijf die ik in mijn bezit heb, staat vermeld dat alle nieuwe uitgaven vanaf 1991 uitsluitend op cd zouden verschijnen.

Deze schijven kunnen aanzienlijk meer materiaal bevatten dan de eerdere dragers – tot wel 80 minuten. Een bijkomend voordeel is dat ze veel robuuster zijn; zelfs krassen op het oppervlak hebben doorgaans geen invloed op het afspelen.

De BBC brengt nog steeds materiaal uit in dit formaat.

De schijf die in dit onderdeel wordt getoond, bevat muziek en gesprekken rondom James Bond en Doctor Who, gepresenteerd door Tony Slattery.

Copyright

© 2002-2026 Mike Everitt.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op : 22-10-2026 16:24:34